Αρχαιολογίες του Όχι-Ακόμα.
Υπολειμματικές μορφές αστικής ζωής

Μέσα από καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, περφόρμανς, περιπάτους, συμμετοχικά εργαστήρια και συζητήσεις, το πρότζεκτ διερευνά λανθάνουσες μορφές ζωής που αναδύονται στις ρωγμές της ιστορίας και του χώρου και θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρωτότυπα για το μέλλον. H πόλη γίνεται το πεδίο αρχαιολογίας του παρόντος, αναζητώντας σε υφιστάμενες και παρελθούσες πρακτικές το υλικό για τη φαντασία άλλων πιθανών μελλόντων.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

At stake is indeed “the care of the possible[1].”
Emergence may take on unspectacular forms, barely perceptible—a slight shift, an undercommoning of institutional structures, an unforeseen use, a covert abuse of dominant forms”[2]

Τι σημαίνει σήμερα το μέλλον, τι έχει απομείνει από αυτό; Σε μια περίοδο επιταχυνόμενου τεχνολογικού μετασχηματισμού, η μελλοντολογική φαντασία ταλαντεύεται ανάμεσα στον τεχνο-φουτουρισμό και τη ρετρό-νοσταλγία, αδυνατώντας να αρθρώσει πειστικές νέες μορφές ζωής. Ενώ οι ψηφιακές τεχνολογίες και η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέα «λογισμικά» ζωής, οι υλικές και χωρικές τις υποδομές παραμένουν εγκλωβισμένες σε προηγούμενα μοντέλα, στα κελύφη προηγούμενων δεκαετιών. Ανάμεσα σε ένα μέλλον που φαίνεται αλγοριθμικά προκαθορισμένο και σε περιβάλλοντα  που συνεχίζουν να αναπαράγουν μορφές του παρελθόντος εδραιώνεται μια αίσθηση μη διαφυγής. 

Αν, ωστόσο, σκεφτούμε την ιστορία, ως ημιτελή και διαρκώς επαναδιαπραγματεύσιμη (Lütticken) και το μέλλον ως εγγεγραμμένο μεν στο παρόν, αλλά μη  προκαθορισμένο ή αναπόδραστο (Berardi[3]), φαίνεται να υπάρχει ένα παράθυρο δυνατότητας μεταξύ δυο μη συντελεσμένων χρόνων. Σε αυτό το μεσοδιάστημα, στο κρίσιμο πεδίο του «όχι-ακόμη», αναδεικνύεται ως κεντρικό διακύβευμα «η φροντίδα του δυνατού»: η μετατόπιση από μια οντολογία της πραγμάτωσης σε μια οντολογία της δυνητικότητας.

Το πρότζεκτ μεταφράζει αυτή την φροντίδα, στην προσπάθεια να καταστούν ορατές άλλες μορφές ζωής-πώς συγκροτούνται, πώς αλληλεπιδρούν, πώς διαμορφώνουν σύνθετα συστήματα ικανά να ανοίξουν νέα πιθανά μέλλοντα. Οι μορφές ζωής δεν είναι αφηρημένες· παίρνουν σχήμα στο παρόν μέσα από το περιβάλλον, τους δρώντες, τις πρακτικές και τις διαδράσεις τους, από το πολιτιστικό συγκείμενο. Καθώς οι μορφές που συγκροτούνται στο κοινωνικό πεδίο και τον αστικό χώρο μοιάζουν όλο και πιο θραυσματικές και αποσπασματικές, με τους κοινούς τόπους να μετατοπίζονται στα άυλα ψηφιακά πεδία, το πρότζεκτ εστιάζει στη δυνατότητα της συλλογικής φαντασίας που συγκροτείται κι ενεργοποιείται σε τόπους πραγματικών, ενσωμάτων συναντήσεων, στους «τρίτους τόπους» της πόλης.

Εκκινώντας από έναν  «τρίτο τόπο», τον θερινό κινηματογράφο Athenée, στην Κυψέλη η έκθεση επιχειρεί να εντοπίσει και να αναδείξει εμπειρίες και ίχνη αναδυόμενων μορφών ζωής αντιμετωπίζοντας το παρελθόν όχι ως κλειστό αρχείο, αλλά ως αποθετήριο υπολειμματικών δυνατοτήτων που μπορούν να επανενεργοποιηθούν στο παρόν.

Η έννοια του υπολείμματος προσεγγίζεται ως πρακτικές, χειρονομίες, χωρικές χρήσεις και συλλογικές εμπειρίες που δεν κυριάρχησαν ιστορικά, δεν ολοκληρώθηκαν ή εγκαταλείφθηκαν, αλλά επιβιώνουν ως λανθάνουσες δυνατότητες μέσα στον αστικό ιστό. Μπορεί να έχουν συντελεστεί για λίγο, σε ρωγμές της ιστορίας, ως μεταιχμιακά κοινά (liminal commons), ως αναδιάταξη χωρικών θραυσμάτων, ως αναπρογραμματισμός των νομικών πρωτοκόλλων, ή σημειακές ανατροπές των σκληρών περιγραμμάτων.

Στο πλαίσιο της Αθήνας, όπου τα στρώματα του ιστορικού χρόνου παραμένουν ορατά και συχνά ανεπίλυτα, η έκθεση προσεγγίζει τον αστικό χώρο ως πεδίο αρχαιολογίας του παρόντος. Οι συλλογικές μορφές που αναδύθηκαν τα προηγούμενα χρόνια αποτελούν μέρος μιας ανοιχτής, ημιτελούς αστικής ιστορίας που εξακολουθεί να γράφεται.

Πρόγραμμα παρεμβάσεων και δράσεων

Σάββατο 21 Νοεμβρίου | 15:00–18:30

Έναρξη: Cine Athenée

16:00 Δημήτρης Χαλάτσης, Κατερίνα Πειρουνίδου | Περφόρμανς

17:00 Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου | Περφόρμανς

18:00 Campus Novel | Προβολή

Σάββατο 28 Νοεμβρίου | 14:00–18:00

14:00 KUNSTRUKT | Συμμετοχική δράση στη γειτονιά
15:00 Δημήτρης Χαλάτσης | Περφόρμανς
16:00 Μαίρη Ζυγούρη | Διαδραστική εγκατάσταση

Κυριακή 29 Νοεμβρίου | 12:00- 18:00

12:00 Cohab Athens | Περίπατος στη γειτονιά και συμμετοχικό εργαστήριο φαντασιακής κατοίκησης. Αφετηρία περιπάτου: Cine Athenée

17:00 Πάνος Σκλαβενίτης | Περφόρμανς / Προβολή

Σάββατο 5 Δεκεμβρίου | 12:00–18:00

12:00 Κωνσταντίνα Θεοδώρου, Γεωργία Καρύδη | Επιτελεστικός περίπατος
Αφετηρία και σημείο ολοκλήρωσης: Cine Athenée

15:00 Δημόσια συζήτηση
Συμμετέχουν: Τασούλα Βερβενιώτη, Ίρις Λυκουριώτη κα (η πλήρης λίστα των συμμετεχόντων θα ανακοινωθεί σύντομα)

——————-
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ωράριο: Ο χώρος είναι προσβάσιμος καθ’όλη τη διάρκεια του προγράμματος στο ωράριο λειτουργίας του σινεμά.

Σημείωση: Καθώς το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος διεξάγεται σε εξωτερικό χώρο, ενδέχεται να τροποποιηθεί σε περίπτωση έκτακτων καιρικών φαινομένων. Για τυχόν αλλαγές και περισσότερες πληροφορίες: counterpublics.info@gmail.com

————————————————–

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.

Press Release GR/ENG (pdf)

Poster

Facebook event

Archaeologies of the Not-Yet
On residual forms of urban life

Through artistic interventions, performances, walks, participatory workshops, and discussions, the project explores residual forms of life that emerge from the cracks in history and space and could serve as prototypes for the future. It approaches the city as a field of archaeology of the present, seeking in existing and past practices the material for imagining other possible futures.

CONTEXT

At stake is indeed “the care of the possible[1].”
Emergence may take on unspectacular forms, barely perceptible—a slight shift, an undercommoning of institutional structures, an unforeseen use, a covert abuse of dominant forms”[2]

What does the future mean today, and what remains of it? In an era of accelerating technological transformation, futuristic imagination oscillates between techno-futurism and retro-nostalgia, unable to articulate convincing new forms of life. While digital technologies and artificial intelligence create new “software” for life, its material and spatial infrastructures remain trapped in previous models, in the shells of past decades. Caught between a future that seems algorithmically predetermined and environments that continue to reproduce forms of the past, a sense of inescapability takes hold.

If, however, we consider history to be incomplete and constantly renegotiable (Lütticken) and the future to be inscribed in the present, yet not predetermined or inescapable (Berardi[3]), there appears to be a window of possibility between two unfulfilled times. In this interim space, in the critical realm of the “not-yet,” “the care of the possible” emerges as the central stake: the shift from an ontology of actualization to an ontology of potentiality.

The project translates this care into an effort to make other forms of life visible – how they are constituted, how they interact, and how they form complex systems capable of opening up new possible futures. Forms of life are not abstract; they take shape in the present through their environment, their actors, their practices, and their interactions, as well as through the cultural context. As the forms that take shape in the social sphere and urban space appear increasingly fragmented and disconnected, with common spaces shifting to intangible digital realms, the project focuses on the potential of collective imagination that takes shape and is activated in places of real, embodied encounters, in the city’s “third places.”

The concept of the residue is approached as practices, gestures, spatial uses, and collective experiences that did not historically prevail, were not completed, or were abandoned, but survive as latent possibilities within the urban fabric. They may have existed briefly, in the cracks of history, as liminal commons, as a rearrangement of spatial fragments, as a reprogramming of legal protocols, or as momentary subversions of rigid boundaries.

In the context of Athens, where the layers of historical time remain visible and often unresolved, the exhibition approaches urban space as a field of archaeology of the present. The collective forms that have emerged in recent years are part of an open, unfinished urban history that continues to be written.

Program of interventions

Saturday 21 November | 15:00–18:30
Opening: Cine Athenée

16:00 Dimitris Halatsis, Katerina Peirounidou | Performance
17:00 Constantinos Hadjinikolaou | Performance
18:00 Campus Novel | Screening

Saturday 28 November | 14:00-18:00

14:00 Kunstrukt Collective | Participatory action
15:00 Dimitris Halatsis| Performance
16:00 Mary Zygouri | Interactive installation

Sunday 29 November | 12:00-18:00

12:00 Cohab Athens | Neighbourhood walk and participatory workshop on imaginary housing. Starting point: Cine Athenée
17:00 Panos Sklavenitis | Performance, screening

Saturday 5 December | 12:00-18:00

12:00 Constantina Theodorou, Yorgia Karidi | Performative walk.
Starting point: Cine Athenée

15:00 Discussion
Participants: Tasoula Vervenioti, Iris Lykourioti, and others (the full list of participants will be announced shortly).

/////////////////

General Information

Hours: The venue is open throughout the duration of the program during the cinema’s regular hours of operation.

Note: Since most of the program takes place outdoors, it is subject to change in the event of extreme weather conditions.
For any changes and more information: counterpublics.info@gmail.com

With the financial support of the Hellenic Ministry of Culture

---

[1]Isabelle Stegners, (2011) ‘The Care of the Possible’, interview with Erik Bordeleau, Scapegoat, v.01

[2]Sven Lutticken, (2021), Divergent states of emergence, e-flux journal
[3] Franco (Bifo) Berardi(2017) Futurability: The Age of Impotence and the Horizon of Possibility, Verso.